پنج‌شنبه 01 اسفند 1404 - 01:50

کد خبر 111474

یک‌شنبه 11 تیر 1402 - 09:50:50


سرمقاله آرمان امروز/ تامین آب تهران، چالشی ۶۰ ساله


آرمان امروز/ « تامین آب تهران، چالشی ۶۰ ساله » عنوان سرمقاله در روزنامه آرمان امروز به قلم مهدی زارع است که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید: 

 قطع آب بخشهایی از تهران در اثر سیلاب و زمین لغزش در دره رودخانه کرج – ۱۸ خرداد ۱۴۰۲ – نشان داد که چالش آب تهران در چه سطحی همچنان موجود است . تا سال ۱۳۰۶  آب تهران از طریق ۲۶ قنات با آبیاری ۷۰۰ لیتر در ثانیه تامین می شد. در سال ۱۳۱۶ و در زمان رضاشاه عملیات احداث کانال آب برای انتقال آب رودخانه کرج به تهران آغاز شد. این کانال به طول ۵۳ کیلومتر بود که آب روستای بیلقان کرج را به جمشیدآباد تهران منتقل می کرد و در مدت ۴ سال احداث شد. ۲۰ کیلومتر از این کانال تحت پوشش بوده و احتمال آلودگی و هدررفت آب وجود داشت. انتقال آب از طریق  این کانال  مجموع آب توزیع شده در سطح شهر را به ۱۰۰ سنگ (۱۶۰۰ لیتر در ثانیه) رساند. در سال ۱۳۲۹ اولین  طرح خط لوله انتقال آب با دو خط لوله فولادی به قطر ۴۰ اینچ و ظرفیت ۲۴۲۰۰۰ متر مکعب در روز برای انتقال آب از آبگیر بیلقان به اولین تصفیه خانه تهران به نام جلالیه در نظر گرفته شد. اولین خط لوله و تصفیه خانه جلالیه در سال ۱۳۳۴ راه اندازی شد. مکانیابی سد امیرکبیر در حوضه خرسنگکوه در نزدیکی روستای واریان در جاده کرج – چالوس انجام شد. به منظور پاسخگویی به تقاضای روزافزون آب در تهران، دومین تصفیه خانه آب به نام کن و دو خط لوله بتنی به قطر ۲۰۰۰ میلی متر برای انتقال آب از آبگیر بیلقان احداث شد. این ساختمان در سال ۱۳۴۳ به بهره برداری رسید.
روند فزاینده مهاجرت به تهران و ازدیاد جمعیت مطالبات جدیدی را به ویژه از  میانه دهه ۴۰ شمسی و پس از اجرای اصلاحات ارضی ایجاد کرد و این امر باعث شد .
 آب‌های زیرزمینی برای رفع نیازهای شهروندان در کنار قنات‌ها و سد کرج، به‌ویژه در زمان‌های اوج مصرف آب در تابستان در نظر گرفته شد. حفر چاه های عمیق در سال ۱۳۴۲  آغاز شد و از آن زمان تعداد آنها متاسفانه افزایش یافت. بنابراین سنگ بنای تامین آب برای هر جمعیت ممکن!. از شصت سال قبل و پس از انقلاب سفید شاه گذاشته شد، وقتی سد کرج کفایت نکرد، چاه های عمیق به کار گرفته شد، و وقتی ن نیز کافی نبود سد لتیان هم ساخته شد. تبعات تداوم این سیاست و اجرای  غلط و غیر پایدار را امروزه با بحران آب، فرونشست زمین، و از بین رفتن منابع آب زیر زمینی در استانهای تهران و البرز می بینیم.

در سال ۱۳۴۰ مطالعات احداث سد لتیان در ۳۲ کیلومتری شمال شرق تهران برای مهار آب رودخانه جاجرود آغاز شد. در طرح ساخت، آبرسانی به بخش‌هایی از تهران و زمین‌های کشاورزی دشت ورامین در نظر گرفته شده بود. سد کرج ۲۰۵ میلیون متر مکعب ظرفیت دارد. در سال۱۳۴۲  حدود ۵۶ میلیون مترمکعب آب مورد نیاز تهران از سد امیرکبیر تامین میشد.

در سال ۱۳۷۳ حدود ۳۳۹ میلیون مترمکعب آب از این سد تامین شد که این میزان در سال ۱۳۸۱ به ۳۳۰ میلیون مترمکعب رسید. در شروع بهره برداری از سد لتیان در سال ۱۳۴۷ حدود ۳.۱۳ میلیون مترمکعب آب مورد نیاز تهران از این سد تامین شد و این میزان در سال ۱۳۶۳ به ۱۶۵ میلیون مترمکعب در سال افزایش یافت. با بهره برداری از سد لار در سال ۱۳۶۳ هر سال که آبی کافی در مخزن این سد جمع شود مقداری آب  از طریق تونل لار به سد لتیان منتقل می شود.  سد لتیان در سال ۱۳۴۶ با تونل انتقالی به نام تلو به طول ۹ کیلومتر و قطر ۲۷۰۰ میلیمتر  که آب را به نواحی شرقی تهران منتقلمیکرد ، مورد بهره برداری قرار گرفت. سومین تصفیه خانه تهران نیز در همان زمان در حکیمیه آغاز به کار کرد و در سال ۱۳۴۷ به بهره برداری رسید و طرح توسعه سومین تصفیه خانه و راه اندازی تصفیه خانه چهارم در سال ۱۳۶۳ نهایی شد. منابع آبی سدهای کرج، لتیان و لار و چاه های عمیق برای تامین نیاز جمعیت تهران کافی نیست.

 آب زیرزمینی با روند افزایشی و بدون ملاحظه مورد  استفاده قرار گرفته است. با وجودی که  سقف استفاده از این منابع زیرزمینی ۲۵۰ میلیون متر مکعب در سال تعیین شده ، و قرار بوده تا در ۴۰ سال اخیر حداکثر ۱۰ میلیار متر مکعب از منابع آب زیر زمینی استفاده شودِ در ابتدای سال ۱۴۰۲ برآورد می شود که فقط  از دشتهای غربی تهران چیزی در حدود ۴۰ میلیارد متر مکعب از آبهای زیر زمینی در همین مدت برداشت شده باشد



پربیننده ترین


سایر اخبار مرتبط