پنج‌شنبه 01 اسفند 1404 - 01:50

کد خبر 111487

یک‌شنبه 11 تیر 1402 - 09:58:00


سرمقاله قدس/ به یاد گلزارهایی که شهید شدند


قدس آنلاین/ « به یاد گلزارهایی که شهید شدند » عنوان یادداشت روز در روزنامه قدس به قلم محمد مهدی خالقی است که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید:

​​​​​​​حالا که حرف از بهسازی قبور گلزار شهدای بهشت زهرا(س) تهران دوباره مطرح شده و مسئولان می‌گویند این طرح با درخواست خانواده‌های شهدا و شامل حفظ سنگ مزار، حجله و کتیبه‌هاست و تنها اقدام به مرمت کف، سقف، نور و فضای سبز می‌شود، یادآوری برخی خاطرات تلخ گذشته، بجاست. 
بهشت زهرا(س) مدفن ۳۴ هزار شهید شناخته شده و ۴هزار شهید گمنام دفاع مقدس است. این مجموعه جنبه تاریخی و هویتی مهمی دارد. نگاه ما به مرمت این بنا یک مسئله مبنایی است و ما ذیل سر فصل حفظ هویت تاریخی باید به آن نگاه کنیم. در مشهد مقدس ما یک تجربه تلخ در یکسان‌سازی و تخریب قبور شهدا داشتیم. سبقه تاریخی این اتفاق به تخریب بافت‌های هویتی اطراف حرم مطهر رضوی و فکر پهلوی-تکنوکراتی حاکم بر آن در بیش از نیم قرن قبل  بر می‌گشت. اقدامی غلط که با تخریب بافت هزار و چند صد ساله پیرامون حرم مطهر امام هشتم (ع) آغاز شد و بعدها به قبور شهدای دفاع مقدس سرایت کرد. 
همان سال‌ها خطاب به مدیران متولی امر در مشهد گفتم این کاری که شما کردید مثل این است که مدیری بیاید و بگوید چون گنبد سلطانیه زنجان فرسوده شده و عمری از آن گذشته، پس لودر بیاوریم و به جایش برج میلاد بسازیم! ۱۴ سال قبل و برای بررسی تخریب گلزارهای شهدای کشور همراه با برادر عزیزم محمد رضا دهشیری شروع به پژوهش یک مستند به عنوان «به یاد گلزارهایی که شهید شدند» کردیم. در سفرهای تحقیقی مختلفی که به نقاط مختلف شهری و روستاهای کشور رفتیم متوجه شدیم این تفکر عجیب به دورترین نقاط روستاهای کشورهم رسیده و فقط تهران و اصفهان دستخوش این تغییرات نشده است. 
البته چند سال بعد آقای روح الله رشیدی با ساخت مستند خوب «راز مزار» کار ناتمام ما را به انجام رساند. 
ممکن است متولیان فعلی امر بهسازی قبور شهدا نیت خیری داشته باشند، ولی خاطره تلخ باقیمانده از گذشته سبب می‌شود ما نگران باشیم. در همان سال‌ها که دنبال ساخت مستند تخریب قبور شهدا بودیم دومرتبه به لبنان سفر کردم. یادم هست در سفر دوم ضمن زیارت دوباره گلزار شهدای «ضاحیه» که مدفن شهدا و فرماندهان مقاومت است، متوجه تغییرات مثبت ظاهری شامل مرمت اصولی و باز پیرایی با حفظ «المان»های هویتی و تاریخی شهدای لبنان بودیم.   حزب الله خوب متوجه شده بود باید با یک کار تمیز پیوندهای حسی و هویتی شهدا با مخاطب و خانواده‌هایشان را حفظ کند و به‌جای تخریب، «مرمت» کند. ما وقتی در مورد اماکن تاریخی و هویتی ارزشمند، مربوط به هر دوره زمانی صحبت می‌کنیم، هیچ‌گاه واژه بازسازی یا تعمیر را به کار نمی‌بریم، بلکه بر اساس قوانین سازمان‌ میراث فرهنگی از واژه «مرمت» با هدف حفظ پایداری یک بنای تاریخی استفاده می‌‌کنیم. این مفهوم مستلزم رعایت پروتکل‌ها و دستورالعمل‌هایی است که باید برای مرمت دو گلزار شهدای باقیمانده تهران و اصفهان و گلزارشهدای باقیمانده در روستاها تدوین شود و در اختیار عموم و مطبوعات و نخبگان قرار گیرد تا بتوانیم بر آن نظارت داشته باشیم. 
اگر در گذشته چنین دستورالعملی داشتیم، قطعاً خرابی‌هایی که اتفاق افتاد را شاهد نبودیم. بعضی‌ها شاید بگویند این فرایند متضمن هزینه است! اما از آن‌ها باید پرسید که نگهداشت و نکوداشت قبور شهدا که هرکدام یک موزه فرهنگی معنوی و تاریخی منحصر به فرد جهانی هستند، نباید محل توجه و تخصیص اعتبار ویژه باشند؟ قطعاً باید به فکر حفظ این آثار معنوی و تاریخی ملت ایران برای نسل‌های آینده باشیم. پس نباید با نگاه مادی به آن نگریست، بلکه صحبت از حفظ هویت و تحویل صحیح آن به آیندگان است.



پربیننده ترین


سایر اخبار مرتبط