اعتماد/متن پیش رو در «اعتماد» منتشر شده و انتشارش در «آخرین خبر» به معنای تایید آن نیست

نزدیک به 10 ماه پس از شروع ناآرامی‌ها در کشور، اختلال در اینترنت تداوم دارد و هر روز نارضایتی از کیفیت پایین اینترنت و اعمال فیلترینگ شدید بیشتر می‌شود. در حال حاضر تمام پیام‌رسان‌ها و پلتفرم‌های خارجی و بخش بزرگی از سایت‌های مهم بین‌المللی فیلتر شده است. طبق داده‌های موجود در این مدت فقط فیلترینگ اینستاگرام بیش از ۳۰۰ هزار فروشگاه اینترنتی را تعطیل کرده و سفارش‌های روزانه‌ای که در بستر این پلتفرم انجام می‌شد را از ۷۳۰ هزار مورد به ۱۵۰ هزار سفارش کاهش داده است. بدین‌ترتیب فروش روزانه فروشگاه‌ها از ۱۲۰ میلیارد تومان به 

۱۷ میلیارد تومان رسیده و بیش از ٢٧ هزار میلیارد تومان زیان روی دست فروشندگان گذاشته است. 
موضوع اینترنت و فیلترینگ در این مقطع صرفا صاحبان کسب و کارهای کوچک را متضرر نکرد، بلکه بنگاه‌های متوسط و بزرگ نیز از این جریان ضربه خوردند؛ همان‌طور که سایر گروه‌ها ازجمله دانشگاهیان، هنرمندان، روزنامه‌نگاران، پژوهشگران و حتی دانش‌آموزان صدمه دیدند. برهمین اساس موج مهاجرت در بین این گروه‌ها بیش از سایر افراد جامعه دیده می‌شود.

البته این وضعیت تغییری در روند سیاستگذاری‌ها در حوزه اینترنت ایجاد نکرده است و درنهایت دولت سطح چیزی که به نام «اینترنت طبقاتی» شناخته می‌شود را گسترش داده است. بدین معنی که اگر در روزهای نخست ناآرامی‌ها در شهریور 1401، وزارت ارتباطات صرفا به برخی افراد اینترنت بدون فیلتر ارایه می‌کرد؛ پس از مدتی گستره اینترنت آزاد به برخی مشاغل مانند برنامه‌نویسان، پزشکان، خبرنگاران و حتی توریست‌های خارجی سرایت کرد. البته همواره سیاستگذار حوزه ارتباطات، خبرهای مرتبط با اینترنت طبقاتی را تکذیب کرده است. همان‌طور که خبرهای کندی اینترنت را تکذیب کرده است.

اتفاقی که بارها هم تکرار شده است. اخیرا عیسی زارع‌پور وزیر ارتباطات در حاشیه نمایشگاه الکامپ، اختلال در شبکه اینترنت کشور را انکار کرده و گفته است: «همین الان اختلالِ اینترنت را به من نشان بدهید.» البته سیاستگذار همیشه موضوع اختلالات اینترنتی را تکذیب نکرده؛ بلکه گاهی اوقات آن را نادیده گرفته و در مقابل آن سکوت کرده است. مقامات وزارت ارتباطات در موضوع فروش فیلترشکن توسط گروه‌های خاص هم عمدتا همین واکنش‌ها را نشان داده‌اند. 
این درحالی است که  غیر از گروه‌های خاص آن هم نه همه آنها بقیه ایرانیان روزانه با سرعت کند اینترنت مواجه هستند. این گروه بزرگ هر ماه هزینه‌های هنگفتی هم بابت فیلترشکن و وی‌پی‌ان پرداخت می‌کنند تا شاید بتوانند کارهای روزمره خود را انجام دهند. درحالی که روشن نیست گردش مالی هنگفت سایت‌های ارایه‌کننده فیلترشکن که اتفاقا بخش بزرگی از آنها هم فیلتر نیستند(!) چقدر است و این پول به جیب چه کسانی می‌رود؟ 

مردم چگونه اینترنت را تعریف می‌کنند؟
اخیرا سایت فرارو از مخاطبانش خواسته در مورد وضعیت اینترنت اظهارنظر کنند. مخاطبانی که به طنز یا به صورت جدی همگی از اختلالات اینترنت و سرعت کند آن صحبت کردند. یکی از مخاطبان این سایت می‌گوید: «متاسفانه اینترنت بسیار کند است. حتی برای سایت‌های داخلی نیاز به خرید فیلترشکن هست، بر همین اساس هزینه‌های جاری ما زیاد شده است. سانسور در عصر جدید قطعا پاسخگو نیست و فقط ایجاد یأ‌س و سرخوردگی در آحاد جامعه می‌کند. »
 مخاطب دیگری می‌گوید: «اینترنت واقعا افتضاح شده است. فیلترشکن هم دایم قطعی و وصلی دارد. خیلی دلم می‌خواهد حس کشورهایی که اینترنت پرسرعت دارند را تجربه کنم.»
کاربر دیگری نوشته است: «وضعیت اینترنت در ایران عالیه، حرف ندارد. مسوولان همین فرمان برن به ۱۴۰۰ سال قبل می‌رسیم.»

خلاف جهت دریا
از نگاه یک مخاطب دیگر «در ایران برخلاف سایر کشورها، مسوولان وزارت ارتباطات به دنبال افزایش سرعت اینترنت نیستند. اصلا به دنبال همگانی کردن اینترنت نیستند.»
او می‌افزاید: «در ایران وزارت ارتباطات در تلاش است تا هر طور که می‌تواند در استفاده از اینترنت جهانی و ارتباط مردم با دنیا، سنگ‌اندازی کند. افزایش قیمت، کندی سرعت، فیلترینگ گسترده و از سوی دیگر فروش فیلترشکن و کسب درآمد برای خودی‌ها معضلاتی است که در ایران دیده می‌شود.» او تاکید می‌کند: «تا زمانی که نگرش مسوولان کشور عوض نشود، اتفاق مثبتی در این حوزه نخواهد افتاد.»
مخاطب دیگری می‌گوید: «حرمت کلمات را باید حفظ کنیم. چیزی که در ایران به غلط اینترنت نامگذاری شده هر چی که باشه اینترنت نیست. اینترنت را فقط زمانی می‌توانید ببینید که از ایران خارج شده باشید.»
شخص دیگری می‌گوید: «واقعا سرعت اینترنت جای تاسف دارد. حتی برای دانلود یک عکس یا فاکتور هم باید کلی زمان صرف شود و واقعا ناامید‌کننده است. من پسرم کلاس‌های آنلاین که دارد به خاطر کندی و قطعی اینترنت خیلی بهش فشار عصبی میاد.»

یکی از مخاطبان می‌گوید: «در تهران اینترنت خیلی بهتر است، شهرستان عملا اینترنت نیست.»
مخاطب دیگری می‌گوید: «وضع اینترنت در لنگرود بسیار خراب است خیلی قطع و وصل می‌شود وقتی هم که وصله اکثرا به سختی می‌توان سایتی رو باز کرد.»

2 هفته اذیت‌کننده
یک گرافیست در مورد وضعیت اینترنت می‌گوید: «تقریبا 2 هفته هست که اینترنت فوق‌العاده اذیت‌کننده شده است. پروکسی‌های داخلی تلگرام فوق‌العاده بد بالا میاد. اکثر فیلترشکن‌ها سرور‌هاشون قطعی دارد. آپلود فوق‌العاده سخت شده است. وقتی می‌خوام از سایت خارجی برای آموزش استفاده کنم عمدتا به دردسر می‌افتم، چون سرعت اینترنت بسیار بد است. عجیب این است که سایت‌های خارجی که می‌خواهیم برای آنها رزومه بفرستیم بدون فیلترشکن چند دقیقه با تاخیر باز می‌شوند، ولی با فیلترشکن بسیار سریع کار می‌کنند.»

واکنش به اظهارات وزیر ارتباطات
در واکنش به اظهارات اخیر وزیر ارتباطات هم برخی کاربران واکنش نشان دادند. یکی از این کاربران می‌گوید: «وقتی وزیر اختلالِ اینترنت را تکذیب می‌کند خود این موضوع کی مشکل است که نیاز به رفع شدن دارد.»
مخاطب دیگری گفته است: «از قدیم گفتن هر کی که خواب باشد را می‌شود، بیدارش کرد ولی کسی که خودش را به خواب زده، نمی‌شود.»

یکی از کاربران که خود را یک فرد دانشگاهی معرفی کرده، می‌گوید: «بسیار از وضعیت اینترنت گلایه‌مندم و اصلا به نظر می‌رسد در ایران اینترنت و ارتباط آزاد وجود ندارد. مگر اینکه با استفاده از روش‌هایی که از نظر دولت غیرقانونی است، مثل فیلترشکن.»
 او می‌افزاید: «متاسفانه سیاست در حوزه اینترنت به سمتی می‌رود که به صورت کامل میل به قطع کامل ارتباط با خارج از کشور است و اگر تاکنون این اتفاق نیفتاده چون تبعات اجتماعی آن قطعا این امکان را برای نهادهای مسوول فراهم نکرده است و این متاسفانه یکجانبه‌نگری به مبحث اینترنت بدون درنظر گرفتن نظرات کارشناسان حوزه تخصص آن و بازار پرکسب و کارهای فضای مجازی قطعا ضررهای هنگفتی را تاکنون به کشور و اقتصاد اشخاص و همچنین در بخش علمی ایجاد کرده که یک نمونه آن کاهش رتبه علمی دانشگاه‌های ایران در تحقیق است که قطعا یکی از دلایل آن همین موضوع است.»
او تاکید می‌کند: «مسلما تصمیمات اضطراری در حوزه امنیت نباید تبدیل به یک حکم دایمی شود که مردم را از حقوق‌شان در این بخش برای همشیه محروم کند.» 

اینترنت طبقاتی است
یکی دیگر از مخاطبان می‌گوید: «معنای کلمه افتضاح را با اینترنت ایران می‌توان فهمید. البته آنچه ما در ایران داریم اینترنت نیست، اینترانت یا شبکه محلی است»

تجربه شما چیست؟
شما هم می‌توانید از تجربه کیفیت اینترنت در این دو، سه ماه اخیر برای‌مان بگویید و بنویسید. برای‌مان بنویسید که با چه مشکلاتی روبه‌رو هستید و برای عبور از این مشکلات چه می‌کنید؟