هم میهن/متن پیش رو در «هم میهن» منتشر شده و انتشارش در «آخرین خبر» به معنای تایید آن نیست

هادی خسروشاهین، کارشناس مسائل بین‌الملل در رابطه با توافق موقت به روزنامه هم‌میهن گفت: توافق موقت یا توافق ضمنی نانوشته یکسری نکات و مسائلی دارد که می‌تواند برای ایران ایجاد حساسیت بکند و به همین دلیل ایران شاید آن را نپذیرد یا در موردش امتیازات بیشتری را از آمریکا طلب بکند آن هم این نکته است که محدودسازی تنش منطقه‌ای آن‌طور که آمریکایی‌ها تعریف کرده‌اند مقولات متعدد برنامه‌ هسته‌ای و تبادل زندانیان و ترتیبات امنیتی در منطقه در یک مجموعه کنار هم قرار گرفته است. خسروشاهین با اشاره به هدف آمریکایی‌ها از این پیشنهاد افزود: واشنگتن برای اینکه بتواند تا انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا اوضاع را مدیریت بکند و متحمل هزینه در منطقه خاورمیانه نشود به‌دنبال این توافق است. آمریکایی‌ها در اوکراین درگیر یک جنگ با روسیه هستند و روی رقابت بزرگی با چین هم تمرکز دارند و مایل نیستند مشغله دیگری در این یک سال به آمریکا اضافه شود.  خسروشاهین با اشاره به پذیرش غنی‌سازی 60 درصدی اورانیوم توسط آمریکایی‌ها افزود: ایران هم براساس شواهد و خبرهای غیررسمی سرعت غنی‌سازی را تا حدودی کم کرده است اما در حوزه منطقه‌ای و ترتیبات منطقه‌ای به مثابه یک اهرم فشار نگاه می‌کند و در ازای آن احتمالاً‌ مطالبه امتیاز بیشتری را می‌کند. یعنی ایران حاضر به واگذاری نقش منطقه‌ا‌ی‌اش نخواهد شد و در قبال محدود‌‌سازی تنش یا استفاده مدیریت‌شده از اهرم منطقه‌ای خواهان امتیازات بیشتری خواهد شد؛ یک احتمال این است. یک احتمال دیگر این است که به‌طور کلی ایران چنین چیدمانی را مورد پذیرش قرار نمی‌دهد چون ممکن است که به‌عنوان مبنایی برای مذاکرات جامع‌تر در آینده قرار بگیرد یعنی آمریکایی‌ها با ادعای اینکه ایران یک مجموعه توافقی را تحت عنوان توافق ضمنی یا توافق موقت پذیرفته و در مذاکراتی که بعد از آن آغاز می‌شود حالا می‌تواند این مذاکرات بعد از انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا آغاز بشود مطالبه بکند که مذاکرات جامع‌تری را فراتر از موضوع هسته‌ای دنبال می‌کند و یک سابقه‌ای هم درباره این موضوع در این توافق موقت یا ضمنی ایجاد شده است.

خسروشاهین با اشاره به اخبار اخیر در زمینه بن‌بست مذاکرات بر سر چهارمین زندانی آمریکایی در ایران افزود: از این حیث فکر می‌کنم که بن‌بست کنونی فقط بر سر نفر چهارم و اختلافات در این حوزه نیست و شاید مقوله مهم‌تری است. بنابراین احتمال اول این است که ایران به‌دنبال کسب امتیازات بیشتری است و احتمال دوم اساساً زیر سوال بردن فلسفه چنین چیدمانی از طرف ایران است. خسروشاهین درباره سرنوشت اموال بلوکه‌شده ایران گفت: گفته می‌شود ایران رقمی در حدود 20 میلیارد دلار در عراق، کره‌جنوبی، هند و چین اموال مسدودشده دارد که تا الان اتفاق خاصی به جز مهلت 120 روزه برای پرداخت بدهی‌ها داده نشده است. در مورد کره‌جنوبی هنوز گشایشی ایجاد نشده. در مورد دارایی‌هایی که ما در هند و چین داریم هم این اتفاق نیفتاده است. به نظر می‌آید که آمریکایی‌ها آزادسازی این 20 میلیارد دلار را به پذیرفتن کل این پیشنهاد منوط کرده‌اند یعنی پذیرش ترتیبات امنیتی جدید در منطقه، تبادل زندانیان و حوزه هسته‌ای، ولی ایران احتمالاً یا با این مجموعه مخالف است و آن را نمی‌پذیرد و قبول ندارد و یا اینکه در حوزه ترتیبات امنیتی خواهان امتیازات بیشتر از 20 میلیارد دلار اموال بلوکه‌شده است. نکته‌‌ی دیگری که وجود دارد و می‌شود به‌عنوان احتمال سوم مطرح کرد، این است که شاید ایران تمایل دارد به جای بحث توافق موقت یک نوع مذاکرات رفع تحریم‌ها را بر پایه برجام پیش ببرد. ایران مانند فشارهایی که در ماه می ‌و ماه آوریل بر آمریکایی‌ها وارد کرد، خواهان مذاکرات رفع تحریم‌هاست. با توجه به اینکه تاریخ انقضاهای بندهای برجام در مورد برنامه موشکی و به‌ویژه در ارتباط با پایان یافتن قطعنامه 2931،  برای ایران مهم و دارای امتیاز است، ممکن است ایران به دلیل همین امتیازاتی که با انقضای این بندها کسب می‌کند خواهان آغاز مذاکرات هسته‌‌ای بر پایه‌ی رفع تحریم‌ها باشد. این احتمال را هم می‌توان به عنوان احتمال سوم در نظر گرفت.