تلسکوپ فضایی گایا به آژانس فضایی اروپا تعلق دارد و قرار است تا سال ۲۰۲۵ به کاوش در فضا بپردازد. حالا این تلسکوپ فضایی توانسته دو سیاه چاله منحصر‌به‌فرد را که نزدیک زمین هستند شناسایی کند. یافته‌های جدید Gaia BH۱ و Gaia BH۲ نام دارند و از جهات مختلفی توجه اخترشناسان را به‌خود جلب کرده‌اند.

شکار جدید گایا: دو سیاه چاله منحصر‌به‌فرد نزدیک کره زمین

در دنیای سیاه چاله ها مشاهده سیستم‌های دوگانه امری رایج است. بدین‌ صورت که یک ستاره در فاصله نزدیکی از سیاه چاله قرار دارد و غول فضایی به‌تدریج مواد ستاره را می‌بلعد. این اتفاق باعث می‌شود که حلقه‌ای داغ، روشن و مملو از انرژی در اطراف سیاه چاله شکل گیرد. دانشمندان نیز با بررسی همین حلقه‌ها توسط ابزارهای علمی کاشف پرتوهای ایکس یا امواج رادیویی، کشف یک سیاه چاله را اعلام می‌کنند.

هرچند که دو سیاه چاله نزدیک زمین فاصله بسیار زیادی با ستاره خود دارند. در واقع آنها قادر به بلعیدن ستاره ها نیستند و به‌‌همین خاطر نیز هیچ حلقه‌ای در نزدیکی افق رویداد سیاه چاله شکل نگرفته است. این موضوع کشف آنها را مشکل می‌کند. اما گایا چطور توانسته در این زمینه موفق شود؟

این تلسکوپ فضایی در ابتدا متوجه اندکی تکان در ستاره شد که دیگر ابزارهای علمی قادر به‌ تشخیص آن نبودند. اخترشناسان تایید کردند که این تکان‌ها با نیروی گرانشی یک جرم فوق‌العاده بزرگ همچون سیاه چاله همخوانی دارد. یافته اولیه گایا سپس توسط رصدخانه پرتو ایکس چاندار و تلسکوپ رادیویی MeerKAT تایید شد.

اما این دو سیاه چاله تا چه حد نزدیک زمین هستند؟ پیشتر دانشمندان موفق شده بودند یک سیاه چاله را در فاصله ۱۰۱۱ سال نوری از منظومه شمسی کشف کنند. با توجه به اینکه کهکشان ما حدود ۱۰۵ هزار سال نوری را پوشش می‌‌دهد، فاصله ۱۵۶۰ و ۳۸۶۰ سال نوری دو کهکشان تازه کشف شده از زمین بسیار کم قلمداد می‌شود.

البته این فاصله بسیار زیاد سیاه چاله از ستاره اصلی است که توانسته نظر اخترشناسان را جلب کند. ستاره گایا بی‌اچ‌۲ هر ۱۲۷۷ روز یکبار به دور سیاه چاله می‌چرخد که یعنی فاصله این دو حدود ۷۱۴ میلیون کیلومتر است. هرچند که در یک سیستم دوگانه عادی همچون Cygnus X-1 زمان مورد نیاز برای اینکار تنها ۵.۶ روز است.

بدین‌ترتیب ما با دو سیاه چاله جدید در نزدیکی کره زمین طرف هستیم که نمی‌توانند مواد اطراف خود را ببلعند. همچنین آنها برای ساکنان کره زمین نیز خطرساز نیستند.