صبح نو/متن پیش رو در صبح نو منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست

حسن بهشتی‌پور، کارشناس مسائل بین‌الملل با اشاره به نشست شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که با موضوع ایران برگزار شد، به «صبح نو»، گفت: «نشست شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در حالی دیروز با حضور نمایندگان ۳۵ کشور عضو این شورا در وین برگزار شد که بر اساس قوانین آن، این دور از نشست‌ها هر سه ماه یک‌بار برگزار می‌شود و رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی یک گزارش دوره‌ای و سه‌ماهه ارائه می‌دهد. در گزارش او قید شده است که ایران بخشی از اورانیوم 60 درصد خودش را رقیق و خالص‌سازی کرده است و از آن طرف هم گفته که ایران سرعت 60 درصد غنی‌سازی خودش را نسبت به سال‌های گذشته کاهش داده است.» 

وی ادامه داد: «بنابراین با توجه به اقدام ایران و حسن‌نیتی که در این‌باره انجام داده، فضا را مثبت کرده است، این فضای مثبت موجب می‌شود فرصت بیشتری برای همکاری‌های ایران با آژانس باشد تا اینکه گفت‌وگوی خود را بیشتر و سازنده‌تر انجام دهد تا به آنچه که مدنظر آژانس و ایران است، دست یابد.»
این کارشناس مسائل بین‌الملل افزود: «فعلا اتحادیه اروپا نسبت به فعالیت‌های ایران، قطعنامه صادر نکردند تا وضعیت پیچیده نشود؛ چراکه ایران به این موضوع حسن‌نیت داشته است، از این رو آنها هم قطعنامه‌ای صادر نکردند تا اقدامات رادیکال شکل نگیرد. البته، اتحادیه اروپا اگرچه قطعنامه پیشنهادی علیه ایران نداده است؛ اما این‌بار به یک بیانیه بسنده کرده تا شاید ماجرا تمام یا رادیکال نشود، ولی باید دید تا سه ماه دیگر که شورای حکام و آژانس جلسه خواهند داشت، چه رویدادی صورت می‌گیرد.»

آژانس چیز جدیدی برای ایراد گرفتن ندارد
بهشتی‌پور با اشاره به اینکه مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا و تبادل زندانیان بر روند مذاکرات آژانس سایه انداخته است، افزود: «دو طرف مذاکره؛ یعنی ایران و آمریکا با گفت‌وگوهایی که در قطر داشتند و به آزادی و تبادل زندانیان و آزادی برخی دارایی‌های ایران منتهی شده، بر این نشست تأثیر گذاشته است. مذاکراتی که بیشتر به‌صورت محرمانه صورت گرفت. به نظر می‌رسد که این دور از نشست‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بیشتر جنبه سیاسی است تا حقوقی. می‌توان این روند از نشست آژانس را اقدام مثبتی برای گام‌های بعدی دانست.» 
وی با اشاره به اینکه آژانس چیز جدیدی برای ایراد وارد کردن به فعالیت‌های صلح‌آمیز ایران ندارد، گفت: «ایراداتی که آژانس به ایران می‌گرفت، نزدیک به 20 سال پیش بود و بارها ایران را متهم می‌کردند که برخی موضوعات و اقدامات را انجام دهد. آن‌ها از دو مرکز اتمی ما بازدید کردند و دیدند چیز خاصی هم که به آن استناد کنند، وجود ندارد. به نظر می‌رسد بیشتر مسأله سیاسی است تا فنی. ایران امیدوار است که در دیپلماسی مذاکره و گفتمان‌های سیاسی، مسأله را می‌توان حل کرد.»

طرف مقابل فکر می‌کرد حکومت ایران تغییر می‌کند
بهشتی‌پور با اشاره به سند سپتامبر و مذاکرات برجامی کشورمان، یادآور شد: «سند سپتامبر که اخیرا مقامات کشورمان از آن سخن گفتند، همان مذاکراتی است که بر روال قبلی ادامه داشته است و مذاکره رفع تحریم‌ها هم نام گرفت. گفت‌وگوهایی که منجر به یک توافق در اسفندماه سال 1400 شد که بیشتر فضاسازی رسانه‌ای بر روی آن صورت گرفت و با واکنش‌هایی که در داخل و خارج شکل گرفت، تقریبا ادامه نیافت تا اینکه سپتامبر 1401 شد و در حالی که مذاکرات می‌خواست ادامه یابد؛ اما به‌خاطر ناآرامی‌های داخلی ایران متوقف شد؛ چراکه طرف مقابل احساس کرد که شاید ایران دچار تحولات سیاسی شود و رفتار یا حکومت ایران تغییر کند.»
وی افزود: «از‌این‌رو بود که مذاکرات متوقف شد. زمانی هم که دیدند اعتراضات راه به جایی نبرد، اهداف آن‌ها به جایی نرسید و آنچه که می‌خواستند صورت نگرفت، مذاکرات دوباره آغاز شد و با ایران به‌صورت مستقیم مذاکره می‌کنند تا آنجا که حتی نماینده اتحادیه اروپا این روزها در تهران به سر می‌برد و مذاکرات مستقیما دنبال می‌شود و حتی به سمتی رفته‌اند که به توافق جدید با ایران برسند.»