دنیای اقتصاد/ تولید خودروهای سنگین در اسفند ماه ۱۴۰۳ شاهد تحولات قابل توجهی بوده است. براساس گزارش اخیر مرکز پژوهش‌های مجلس از صنایع بورسی، آمار فروش خودروهای سنگین نشان‌‌دهنده رشد قابل ملاحظه ۲۳ درصدی نسبت به اسفند ماه سال ۱۴۰۲ است. این در حالی است که میزان تولید در همین مدت زمان تنها ۴ درصد افزایش یافته است. مقایسه تولید و فروش خودروی سنگین در اسفند با تولید بهمن ماه نیز روند جالب توجهی را نشان می‌دهد. فروش خودروهای سنگین در اسفند ماه نسبت به بهمن رشد چشمگیر ۴۰درصدی داشته، اما از نظر تولید، کاهش ۴درصدی ثبت شده است.
 
آمار ارائه شده حاکی از عدم توازن میان تغییرات فروش و تولید است. رشد ۲۳ درصدی فروش در مقابل رشد تنها ۴ درصدی تولید و فروش نسبت به اسفند ۱۴۰۲ و همچنین رشد ۴۰ درصدی فروش در کنار افت ۴ درصدی تولید نسبت به بهمن، نشان می‌دهد که بخش قابل توجهی از فروش‌‌های اخیر از محل موجودی انبار تامین شده است. این روند می‌‌تواند نشانگر چند واقعیت مهم در بازار خودروهای سنگین باشد. نخست، افزایش تقاضا در بازار که منجر به فروش بیشتر شده است. دوم، تلاش خودروسازان برای کاهش موجودی انبار و تبدیل سرمایه‌‌های راکد به نقدینگی و سوم، احتمالا محدودیت‌‌های تولید ناشی از چالش‌‌های تامین قطعات یا مسائل زنجیره تامین.

این آمار در حالی منتشر می‌‌شود که تولید خودروهای سنگین ایران در سال‌‌های اخیر با چالش‌‌های متعددی روبه‌رو بوده است. تحریم‌‌ها، چالش‌‌‌‌های واردات قطعات، افزایش قیمت مواد اولیه و نوسانات نرخ ارز همگی بر این صنعت تاثیرگذار بوده‌‌اند. از طرف دیگر حذف ارز نیمایی و شناورسازی ارز تجاری که در اواخر آذرماه سال گذشته رخ داد هزینه‌‌های تامین ارز و واردات قطعات را به شدت افزایش داده است.

رشد ۴۰ درصدی فروش نسبت به بهمن ماه می‌‌تواند نشانه‌‌ای امیدوارکننده برای بازار باشد، اما کاهش ۴ درصدی تولید در همین بازه زمانی زنگ خطری برای پایداری این روند است. اگر میزان تولید نتواند با سرعت فروش هماهنگ شود، در ماه‌‌های آینده با کمبود موجودی و احتمالا افزایش قیمت‌‌ها  برای خودروهای سنگین مواجه خواهیم شد.

برای ایجاد توازن میان تولید و فروش و تداوم آمارهای افزایشی در این صنعت، سرمایه‌‌گذاری در توسعه ظرفیت تولید، تسهیل واردات قطعات مورد نیاز و حمایت از قطعه‌‌سازان داخلی برای تامین پایدار زنجیره تولید، برای ایجاد انگیزه تولید بیشتر و تسهیل دسترسی تولیدکنندگان به منابع مالی اهمیت دارد.

روند رشد فروش خودروهای سنگین در اسفندماه ۱۴۰۳ نشان می‌دهد که برخلاف ماه‌‌های گذشته تقاضا برای خرید خودروهای سنگین افزایش یافته است، با توجه به اینکه سال‌‌هاست پروژه‌‌های عمرانی مانند گذشته در جریان نیستند و هزینه خرید خودروهای سنگین نیز به شدت افزایش یافته چنین رشدی در اسفند ماه تا حدی عجیب به نظر می‌‌رسد و شاید یک دلیل عمده آن همین میزان کم خرید و فروش این دست از خودروها باشد. به طوری که با کمی افزایش فروش آمارهای خیره‌‌کننده‌‌ای برای رشد فروش این دست از خودروها ثبت شود. از طرف دیگر عدم همخوانی آن با میزان تولید چالشی جدی برای آینده این صنعت محسوب می‌‌شود. با توجه به اهمیت استراتژیک تولید خودروهای سنگین در حمل و نقل کالا و مسافر و همچنین آمار بالای خودروهای فرسوده سنگین رشد فروش این دست از خودروها خبر خوبی است اما قطعا ناوگان حمل و نقل بین‌شهری ما نیاز به تداوم این روند دارد که برای این هدف نیز باید تولید همگام با فروش افزایش پیدا کند.