روزنامه سازندگی/متن پیش رو در سازندگی منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست

کاخ ‌سفید با متهم کردن هند به تامین مالی روسیه در جنگ اوکراین، خواهان عدم خرید نفت مسکو شد
 
فرشاد گلزاری| اعمال تعرفه‌های گوناگون از سوی ایالات متحده بر روسیه و سایر کشورهای تاثیرگذار عرصه سیاست و اقتصاد موجب شده تا یک بهم‌ریختگی مشخص در نظام بین‌الملل با «متد ترامپ» به وجود بیاید که در دور اول ریاست‌جمهوری او هم تا حدودی شاهدش بودیم. ماجرا از آنجا شروع شد که ترامپ در زمین گلف خود در اسکاتلند با اورزولا فون‌درلاین، رئیس کمیسیون اروپا و کی‌یر استارمر دیدار کرد و پس از آن صراحتاً اعلام کرد که ۵۰ روز به روسیه وقت می‌دهد تا پرونده جنگ اوکراین را سر و سامان دهد سپس چند روز بعد این مدت را به ۱۰ تا ۱۲ روز کاهش داد و در نهایت کار به جایی رسید که مسکو از سوی واشنگتن تهدید شد. این تهدید به زعم برخی‌ها، دو سویه بود که خروجی آن دو تحول مهم را پدید آورد؛ نخست بحث تحریم روسیه توسط ایالات متحده بود و دوم اعزام دو زیردریایی اتمی آمریکا به محیط اطراف روسیه که دمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین (دوشنبه) آن را یک اقدام رزمی و مداوم تلقی کرد!

آنچه در این راستا باید مورد نظر قرار بگیرد این است که ترامپ پیشنهاد تصویب بسته تحریمی علیه روسیه را داده اما «هیل» در این خصوص نوشت: سناتورهای جمهوری‌خواه آماده می‌شوند تا واشنگتن را بدون پیشبرد لایحه تحریم‌های عمده علیه روسیه ترک کنند و از سوی دیگر مجلس سنا در حال گذراندن تعطیلات ماه آگوست است و در اوایل ماه سپتامبر دوباره تشکیل جلسه خواهد داد. در بخشی دیگر از این گزارش آمده است در حالی‌ که تندروهای سنا می‌خواستند، لایحه تحریم‌هایشان قبل از تعطیلات یک ماهه تصویب شود، در نهایت تصمیم را دست‌کم برای تابستان به صورت کامل به دست دونالد ترامپ سپردند.

این بدان مفهوم است که فعلاً اعمال تحریم‌ها به صورت موقت علیه روسیه و از سوی واشنگتن در سایه ابهام قرار دارد؛ اما مساله مهم‌تر این است که آمریکا حالا نوک پیکان اقدامات خود را به سوی شرکای اصلی روسیه یعنی چین و هند نشانه رفته و آنها را تهدید کرده که اگر به خرید نفت از مسکو ادامه دهند مشمول تعرفه‌های حداکثری خواهند شد.

حمله به دهلی
در این مسیر ترامپ اخیراً اعلام کرده بود که هند خرید نفت از روسیه را کنار خواهد گذاشت که دهلی آن را رد کرد اما حالا هجوم دیپلماتیک دیگری از سوی کاخ‌سفید علیه این کشور با جمعیت یک‌ونیم میلیارد نفری عملیاتی شده است؛ به گونه‌ای که استفان میلر، معاون رئیس ‌دفتر کاخ‌سفید و یکی از با نفوذترین دستیاران دونالد ترامپ گفت که آنچه رئیس‌جمهوری آمریکا به‌روشنی اعلام کرد، این است که ادامه تامین مالی جنگ در اوکراین توسط هند از طریق خرید نفت از روسیه، قابل قبول نیست». رویترز در این خصوص نوشته است که این اتهام‌زنی میلر از شدیدترین مواضعی بود که تاکنون از سوی دولت ترامپ درباره یکی از شرکای اصلی ایالات متحده در منطقه «هند و اقیانوس آرام» مطرح شده است.

میلر که در برنامه‌ای در شبکه فاکس‌نیوز حضور داشت صراحتاً گفت که مردم از شنیدن اینکه هند در میزان خرید نفت از روسیه اساساً با چین برابر است، شوکه خواهند شد اما این واقعیتی حیرت‌آور است. اینکه چرا سفارت هند در واشنگتن به درخواست برای اظهارنظر فوری در این باره پاسخی نداده، موضوعی است که اصولاً باید آن را در چارچوب روابط دوجانبه میان کشورها بررسی و تحلیل کرد اما مساله اینجاست که ترامپ و تیمش به دنبال آن هستند تا به هر ترتیب که شده یک کمپین فشار حداکثری در عرصه سیاسی، تجاری و رسانه‌ای علیه هند راه بیندازند؛ به‌ گونه‌ای که تعرفه ۲۵ درصدی آمریکا بر محصولات هند (از جمعه گذشته) به ‌دلیل خرید تجهیزات نظامی و انرژی از روسیه اعمال شد.

همچنین باید به این نکته توجه شود که مذاکرات تجاری هند و ایالات متحده در ماه‌های اخیر هیچ توافقی در پی نداشته است چراکه ترامپ خواسته‌های حداکثری دارد و دهلی‌نو تمایلی ندارد که بخش لبنیات و کشاورزی خود را به طور کامل روی محصولات آمریکایی باز کند. این در حالی است که روسیه در ۶ ماه نخست سال جاری میلادی همچنان بزرگ‌ترین تامین‌کننده نفت برای هند بوده است. آمریکا به عنوان بزرگ‌ترین اقتصاد جهان هم‌‌اکنون با هند که پنجمین اقتصاد بزرگ جهان محسوب می‌شود ۴۵.۷ میلیارد دلار کسری تجاری دارد. بر همین اساس تعرفه‌های جدید، کالاهای صادراتی هند به آمریکا که در سال ۲۰۲۴ حدود ۸۷ میلیارد دلار برآورد شده بود را تحت تاثیر قرار خواهد داد؛ صادراتی که اقلامی از جمله پوشاک، دارو، طلا و جواهرآلات زینتی و محصولات شیمیایی که به شدت به نیروی کار وابسته هستند را شامل می‌شود.

با این وجود به نظر می‌رسد که تنش میان آمریکا و هند از آنچه که گمانه‌زنی می‌شد، فراتر رفته است؛ چراکه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند در بحبوحه بی‌ثباتی اقتصادی جهان در پی اعمال تعرفه‌های تجاری جدید ترامپ، تلاش خود را برای تشویق مردم کشورش به اولویت دادن در خصوص خرید محصولات ساخت داخل افزایش داد و از آنها خواست تا کالاهای هندی بخرند که همه را به یاد تئوری قدیمی او با عنوان «در هند بسازید» می‌اندازد!