ایسنا/ یک متخصص مسمومیت‌ها هشدار داد: محل گزش مار یا عقرب را هرگز تیغ نزنید یا زهر آن را مک نکنید، زیرا این اقدامات می‌توانند سم را سریع‌تر در بدن پخش کرده و خطر مرگ را افزایش دهند.

دکتر علی‌حسن رحمانی، متخصص مسمومیت‌ها و دانشیار دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز اظهار کرد: وجود گرمای شدید هوا در بیشتر ماه‌های سال، زمینه‌ساز فعالیت بالای حیوانات زهرآگین مانند مار و عقرب است.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز درباره اقدامات اولیه در مواجهه با گزش بیان کرد: اگر امکان دارد، عکس یا نمونه حیوان را (با رعایت ایمنی) برای شناسایی به مراکز درمانی ارائه دهید. حیوان را از بدن جدا کنید؛ چون ممکن است چند بار نیش بزند. در این شرایط فرد آسیب‌دیده به خصوص کودکان را آرام کنید و اندام گزیده شده را بی‌حرکت و پایین‌تر از سطح قلب نگه دارید. زیورآلات یا لباس‌های تنگ را از عضو آسیب‌دیده خارج کنید.
رحمانی همچنین توصیه کرد: هرگز محل نیش را تیغ نزنید و یا مک نکنید، چون زهر به سرعت منتشر می‌شود و این کار هیچ کمکی نمی‌کند. از کمپرس، فشار دادن، یا بستن محکم عضو گزش‌خورده بپرهیزید؛ این اقدامات می‌توانند آسیب را بیشتر کنند.
این متخصص مسمومیت‌ها گفت: هر علامت غیرعادی مانند درد شدید، تورم، خارش، کبودی، تغییر رنگ ادرار یا مشکلات تنفسی باید به عنوان زنگ خطر تلقی شود و چنانچه فرد مار یا عقرب را نشناسد، باید فوراً به مرکز درمانی مراجعه کند؛ تاخیر در مراجعه، مهم‌ترین عامل مرگ‌ومیر است.
وی عنوان کرد: در تمامی مراکز درمانی پادزهر موجود است، اما مراکز ارجاع اصلی در استانی مانند خوزستان، بیمارستان رازی برای بزرگسالان و فوق‌تخصصی ابوذر برای کودکان است.

دانشیار دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز در ادامه به ویژگی‌های زهر و علائم حیاتی گزش اشاره کرد و گفت: زهر عقرب گادیم باعث تخریب گلبول‌های قرمز خون می‌شود، به طوری که ادرار بیمار کاملاً خونی می‌شود و تفاوتی با کیسه‌ خون ندارد و در ادامه، اختلال انعقادی، نارسایی کلیه، نارسایی تنفسی و مرگ اتفاق می‌افتد.
وی افزود: آنچه که اهمیت دارد این است که در بسیاری از موارد، محل گزش قابل مشاهده نیست و علائم اولیه مانند درد یا تاول هم دیده نمی‌شود و عوارض سمّی تا ۴۸ ساعت بعد ظاهر می‌شود. بنابراین، در این شرایط تاکید می‌شود بیمار حتی اگر علائم خفیف داشته باشد، حتما باید در مرکز درمانی بستری شود.

رحمانی در خصوص راه‌های پیشگیری از گزش، به مردم توصیه کرد: هنگام فعالیت در فضای باز مانند زمین‌های کشاورزی یا دامداری باید از پوشش محافظ، دستکش، چکمه و لباس مناسب استفاده کنید و پیش از پوشیدن کفش یا لباس، آن را به خوبی بررسی کنید. البته در مناطق آپارتمانی نگرانی زیادی وجود ندارد، اما در خانه‌های ویلایی و روستایی باید هوشیارتر باشید. همچنین تاکید می‌شود از خوددرمانی هنگام گزش توسط مار یا عقرب به شدت اجتناب کنید؛ چون اقدام اشتباه می‌تواند آسیب را شدیدتر و درمان را سخت‌تر کند.